Vorige maand organiseerde ik één van mijn drukst bezochte webinars ooit, in samenwerking met fotograaf Jeffrey Van Daele. In het webinar ‘AI voor échte fotografen’ onderzochten we hoe AI je als fotograaf kan helpen. Niet om in jouw plaats beelden te maken, maar om zelf creatiever en productiever te zijn. In deze tweedelige blogpost, waarvan je hier het eerste deel vindt, presenteer ik je graag een paar tips uit het webinar.
De opname van het webinar – meer dan 2 uur tips en inspiratie – is ondertussen ook beschikbaar. Tot het einde van de Paasvakantie (zondag 19 april) geniet je 30% korting en betaal je slechts €35 i.p.v. €50, inclusief de hand-out van 100 pagina’s! Benieuwd wat er allemaal aan bod komt? Je ontdekt het in de trailer hieronder én in de tweedelige blogpost.
AI voor échte fotografen: je workflow verbeteren met Gemini, Claude, ChatGPT en vooral… goede prompting
Ook ik gebruik AI wel eens om beelden te maken, zoals het beeld hierboven. Dat is soms heel erg praktisch, maar het geeft je natuurlijk niet de creatieve voldoening van een foto die je zélf gemaakt of bewerkt hebt. Hoe AI je daarbij kan helpen, is net de insteek van dit webinar.
Ik ga het maar meteen bekennen: ik gebruik ook wel eens AI om beelden te genereren, zoals bijvoorbeeld het beeld bij deze blogpost. Maar ik zou er nooit aan denken om dat beeld als 'mijn eigen' te claimen, gewoon omdat ik de prompt bedacht heb.
Wat mij wél enthousiast maakt, is AI als collega, als sparring partner: een technologie die meedenkt met je compositie, je techniek, je planning, je fotoprojecten en zelfs je teksten voor je online aanwezigheid. En dat alles zonder dat je je workflow omver moet gooien.
In het eerste deel van deze blogpost bundel ik een aantal van de belangrijkste inzichten van het eerste deel van het webinar AI voor échte fotografen. Met voorbeelden uit natuurfotografie, fotobesprekingen, prints, exposities, reizen en projecten. En vooral: met een duidelijke focus op prompting, want dat is echt het verschil tussen “gewoon maar een antwoord” en “een antwoord waar je iets aan hebt”.
Jeffrey en yours truly over hoe je AI inzet als collega in je fotografie-workflow.
Waarom AI geen trucje is, maar een nieuwe tool voor fotografen
AI-gebaseerde apps die je als fotograaf kunnen helpen, bestaan al langer. Zo kan je paddenstoelen determineren met ObsIdentify, vogels spotten via Merlin, of met Google Lens achterhalen waar iets gefotografeerd is.
Die apps zijn eigenlijk de “kennismaking” met AI: ze zijn makkelijk, visueel en direct. Maar daarna komt de volgende stap: AI als sparring partner die je tijd kan besparen en kan inspireren.
Waar Google zoeken vroeger betekende dat je pagina na pagina doorklikte, zie je nu steeds vaker een samenvattend antwoord dat gegenereerd wordt door AI. En ook bij fotografie is dat interessant, omdat je niet wil zoeken naar uitleg. Je wil uitleg die past bij jouw situatie.
Welke AI-modellen gebruik je best? (en waarom “allround” niet hetzelfde is)
AI is geen één uniform product. De kracht zit hem dan ook in het combineren van verschillende modellen, elk met zijn typische sterktes.
In de opname van het webinar AI voor échte fotografen werken we vooral met drie modellen:
- Gemini: heel veelzijdig en sterk voor “alles wat rond fotografie, tekst, ideeën en planning draait”.
- Claude: wordt graag ingezet voor research en diepere uitwerking.
- ChatGPT: handig en vlot voor heel veel taken, en vaak sterk in het omzetten van inhoud naar een bruikbare tekststijl.
Daarnaast komen er nog alternatieven bij, maar de kern blijft: je kiest het model niet alleen op basis van populariteit, maar op basis van wat jij ermee wil doen.
Een belangrijk detail: modellen evolueren snel. Wat vandaag “net niet perfect” is, kan binnen enkele weken veel beter zijn. Daarom deze gouden raad: wacht soms even en probeer opnieuw als je merkt dat je output nu nog niet is wat je zoekt.
Een eenvoudige maar interessante eerste toepassing: fotobespreking van jouw eigen foto's
De meest concrete manier om AI te laten helpen met je fotografie, is om te beginnen met iets wat elke fotograaf herkent: bespreken en verbeteren.
Je kan aan ChatGPT of Claude vragen om een foto te analyseren. Je uploadt een foto en stelt een korte vraag zoals:
- “Bespreek deze foto”
- of nog beter: “Wat is goed aan deze foto en wat kan ik volgende keer verbeteren?”
Ongelooflijk toch hoeveel AI kan vertellen over je foto, niet?
Wat je dan meestal krijgt, is veel bruikbaarder dan het zoveelste vrijblijvende duimpje op Facebook of hartje op Instagram. Het model kan:
- compositie en uitsnede benoemen (bijvoorbeeld “onderwerp links, kijkruimte geven”);
- licht en sfeer duiden (zonsopkomst, zonsondergang, zacht warm licht);
- techniek aftasten (scherpte, onscherpte, onscherpte zones);
- verbeterpunten voorstellen (achtergrond iets lichter maken, onderwerp iets verschuiven, diafragma aanpassen voor extra scherptediepte).
De AI slaat en zalft dus tegelijk: je krijgt complimanten voor wat je goed deed, maar ook suggesties waarmee jij effectief op je volgende shoot aan de slag kan.
En ja, de meeste modellen starten meestal (té) braaf. Maar dat mag, want je krijgt daardoor zekerheid: je hoort namelijk ook waarom het goed is. Het echte goud zit in de vraag die je erachter zet: “Wat kan beter voor de volgende keer?”
Prompting maakt het verschil: werken met een 'persona'
De kerngedachte hier is simpel: de manier waarop je je vraag stelt, bepaalt wat je terugkrijgt.
Dat gaat verder dan alleen taal (“Nederlands of Engels”). Het gaat vooral over twee dingen:
- Context geven (wat voor foto, welk type onderwerp, wat is je doel)
- Een persona toekennen (welke rol moet AI aannemen?)
Een persona werkt vaak beter dan je denkt. Als je tegen je AI-tool zegt: “Je bent een professioneel fotograaf en je moet deze foto technisch bespreken”, dan verandert de toon. Dan krijg je meer diepgang: compositie, lichtbalans, scherptediepte, keuzes die je normaal pas merkt als je zelf ook technisch kijkt.
Stijlen leren: vraag AI om jouw beeld naast een fotograaf te leggen
Een tweede interessante oefening is om aan AI te vragen over een van je beelden: “Aan welke fotograaf of stijl doet dit beeld je denken?”
Het voordeel van deze aanpak is dat je niet alleen losse tips krijgt. Je leert meer over bepaalde stijlen in fotografie en kan dan beslissen of je daar meer naar toe wil werken, of er enkel bepaalde elementen uit wil gebruiken.
Stel dat AI jou linkt aan zwart-wit minimalisme en dat je die stijl ook wel mooi vindt en je er verder in wilt bekwamen. Dan kan je doorvragen:
- Welke kenmerken van minimalisme zouden hier meer moeten doorwerken?
- Welke elementen geven “visuele ruis” en hoe maak ik de scène rustiger?
- Welke aanpassingen in nabewerking passen bij die stijl?
In dit voorbeeld vroeg Jeffrey om zijn beeld te linken aan een fotograaf of stijl. De AI herkende elementen van Michael Kenna.
Van “hoe is dit gemaakt?” naar “hoe maak ik dit zelf?”
Een klassieke vraag onder fotografen is: “Hoe werd die foto gemaakt?”
Je kan natuurlijk de fotograaf contacteren, maar ik weet uit ervaring dat die niet altijd thuis geeft. En begrijpelijk. Coca Cola verklapt je ook niet het recept van zijn drankje. Geen probleem echter: AI to the rescue!
In het webinar gaf Jeffrey een voorbeeld van een foto die gemaakt werd met de Intentional Camera Movement techniek, en AI herkende die techniek en gaf tips over hoe je die zelf kon toepassen op je eigen foto's, zoals tips rond te gebruiken sluitertijd, hoe je camera te bewegen, enz.
Een fotoshoot uitwerken met moodboard, props en poses
AI kan ook inspiratie leveren voor de shoot zelf, niet enkel voor de nabewerking.
In het webinar gaf Jeffrey een concreet voorbeeld rond de voorbereiding voor een 'middeleeuwse shoot in een bos'. AI kwam met allerhande suggesties rond
- het doel:
- de locatie (bos, rand van bos);
- de lichtconditie (mist op bewolkte dag, geen harde schaduwen);
- poses en uitstraling;
- styling en props;
- en zelfs een tweede variant voor het moodboard
Belangrijk: het gaat hier niet om “AI-gegenereerde beelden als eindresultaat”. Het gaat om moodboards en planning als inspiratie om jouw eigen shoot beter te laten verlopen.
Gemini stelt een scenario voor (middeleeuwse outfit in een bos) en suggereert poses en zelfs een moodboard.
AI als reisgenoot: reizen plannen en series fotograferen:
Veel fotografen denken bij AI onmiddellijk aan hun praktische en technische ondersteuning rond hun camera of nabewerking. Maar AI is minstens even sterk voor je planning.
Neem nu reizen: je kan AI vragen om een route uit te stippelen met een focus op een bepaalde sfeer en fotomomenten.
In het webinar AI voor échte fotografen gaf Jeffrey een voorbeeld voor een retro-route doorheen Zweden, waar hij een artikel met fototips wou over schrijven. AI kon niet alleen een begeleidende tekst opleveren, maar suggereerde ook extra kaderstukjes zoals...
- stops die je zeker wil meepakken;
- fototips per stop (details, affiches, portretten van uitbaters, analoge vibe presets);
- een beeldselectie voor de publicatie (openingsfoto, sfeerfoto, portret, detail-opname, interieur, activiteit, landschap, avondbeeld of nachtopname).
Zeker voor het maken van reeksen zijn deze suggesties handig. Je wil immers niet terugkomen van reis om je te realiseren dat je een belangrijk onderdeel vergeten bent. Op die manier groei je ook als reportage- en documentair fotograaf en ga je van individuele opnames naar reeksen. Na verloop van tijd zal je merken dat je de AI-suggesties hiervoor minder nodig hebt, omdat het second nature wordt om dit soort beelden te maken.
Tijd winnen: AI in je workflow en je administratie
De meest onderschatte toepassing van AI is de tijd die het je kan helpen besparen op administratie en voorbereiding.
Zo geeft Jeffrey in het webinar vijf verschillende voorbeelden, waarin hij soms spreekt in plaats van typt, gewoon omdat dat handiger is:
- Onderweg ideeën inspreken of vragen formuleren.
- Thuis een document klaar hebben met wat je nodig hebt.
- Administratieve mailtjes laten berekenen of uitschrijven (denk aan kosten voor een shoot budgetteren, informatie rond openingsuren opzoeken).
- Op wandelingen of op weg naar een workshop: lokale weetjes opvragen
- Op het einde van een conversatie: AI je 'gesprek' laten samenvatten zodat je een Word-document krijgt dat je kan bewaren.
Fotoprojecten: van ideeën” naar concrete projecten
Projectwerk is voor veel fotografen de motor voor persoonlijke, thematische en technische groei, maar tegelijk is het veel uitdagender dan gewoon foto's maken van wat je leuk vindt.
Met AI kan je een realistisch haalbaar startpunt creëren. Bijvoorbeeld: “Welke drie projecten kan ik uitwerken in een straal van 10 kilometer rond mijn adres?”
Daarna kan je doorvragen voor een uitgewerkt plan:
- welke locaties;
- welke aanpak past best:
- praktische tips (toegankelijkheid, seizoenen, beste momenten);
- en zelfs vorm (welke shotlist, welke route is de meest optimale).
Ook dit is niet bedoeld om je creativiteit te vervangen. Het is bedoeld om je richting te geven en om je sneller van start te laten gaan, in plaats van jezelf te verliezen in details. Eens je aan de slag bent, zal je ongetwijfeld nog eigen invalshoeken toevoegen, en missschien kom je met iets helemaal anders naar huis dan wat AI voorgesteld had, maar je hebt tenminste wel foto's gemaakt in plaats van in de voorbereidingsfase te blijven zitten!
Een tentoonstelling organiseren wordt haalbaar
Een expo maken is echt werk: thema kiezen, welke prints, hoe groot, papierkeuze, titels, bijschriften en natuurlijk ook: het budget.
In het webinar AI voor échte fotografen toont Jeffrey hoe je kan beginnen met één beeld en AI voorstellen kan laten doen:
- welke thema’s passen;
- welke andere beelden je zou moeten zoeken in je archief of nog moet fotograferen;
- hoeveel beelden je best ophangt voor een intieme of net een grotere tentoonstelling;
- en een (budgettaire) aanpak voor papier, formaat en afwerking.
AI vertaalt jouw tentoonstellingsidee naar een praktisch antwoord: hoeveel beelden je nodig hebt hangt af van de ruimte en het verhaal dat je wil vertellen.
Gemakkelijke recepten om te starten (copy-paste prompts)
Tot slot van dit eerste deel geef ik je graag nog een paar praktische prompts die je meteen kan gebruiken:
1) Fotobespreking en verbeterpunten
Bespreek deze foto als een professionele fotograaf. Geef eerst wat goed is (compositie, licht, scherpte, sfeer). Daarna: 5 concrete verbeterpunten voor de volgende shoot. Maak het technisch en praktisch.2) Nabewerking als “recept”
Ik heb deze ruwe foto. Ik wil de sfeer van [beschrijf sfeer] bereiken. Stel een bewerkingsrecept op voor Lightroom (licht en contrast, schaduw/witpunten, effecten, textuur, kleur). Geef ranges, geen vage woorden.3) Shootplanning met moodboard-logica
Plan een fotoshoot voor [onderwerp] in [locatie] met [lichtconditie]. Geef: 1) moodboard-ideeën, 2) 6 poses, 3) styling en props, 4) waar ik het model best uitsnijd, 5) 10 praktische tips om het in het terrein correct te schieten.4) Fotoproject in jouw buurt
Ik wil drie fotoprojecten in een straal van 10 km rond [gemeente/adres]. Geef per project: thema, redenen waarom het werkt, locaties, seizoenen, shotlist en een minimale route voor een halve dag.FAQ
Maakt het uit of ik mijn vraag in het Nederlands of Engels stel?
Dat hangt af van het model. Bij sommige maakt het minder uit, bij anderen kan AI bij Nederlandse input toch Engels interpreteren achter de schermen en dan terug vertalen. Het veilige advies: schrijf in je eigen taal, maar als je output vaag blijft, herformuleer in het Engels met dezelfde persona en context. Persoonlijk prompt ik liever in het Engels, omdat ik bepaalde termen ('off-camera flash', 'ICM', ...) net iets beter bekend zijn in het Engels dan hun Nederlandse vertalingen, als die überhaupt al bestaan.
Welke AI is het best voor deep research?
In de aanpak die hier gebruikt wordt, is Claude heel sterk voor research en diepgaande uitwerking. Voor planning, brede fotografie-ideeën en snelle synthese kom je vaak bij Gemini uit. ChatGPT is handig voor vlot schrijven en het herschrijven naar een gewenste stijl.
Hoe kan ik een foto uploaden in Gemini of ChatGPT?
Ja. In beide omgevingen vind je meestal een uploadmogelijkheid via een knopje naast je invoer (vaak een “plusje”). Let wel op limieten: bij ChatGPT kunnen er dagelijks minder uploads mogelijk zijn dan bij Gemini.
Hoe begin ik als ik niet zo technisch ben ingesteld?
Begin klein en concreet: upload één foto en vraag “Wat kan ik volgende keer beter doen?” Daarna pas je één parameter aan (uitsnede, moment, diafragma of achtergrond) en evalueer opnieuw. Zo leer je bij zonder dat je alles tegelijk moet beheersen.
Interesse om Jeffrey zelf aan het woord te horen en te zien?
Nog tot zondagavond 19 april geniet je 30% korting op de meer dan twee uur durende opname van ‘AI voor échte fotografen’. Inclusief hand-out van alle slides (meer dan 100 pagina’s). Je kan de opname zowel streamen als downloaden voor je (persoonlijke) offline gebruik. Dit webinar verandert hoe je als fotograaf met AI omgaat.